Do sada je Mađarska bila ključna prepreka donošenju sankcija.
Protekli dani nisu donijeli dobre vijesti za Izrael kada je riječ o odnosima s Evropom. Političke promjene u Mađarskoj, gdje Viktor Orbán više nije na vlasti, značajno su uzdrmale dosadašnji balans snaga.
Paralelno s tim, Italija je odlučila pauzirati važan sporazum o odbrambenoj saradnji. Ovakav razvoj događaja mogao bi otvoriti vrata inicijativama koje su dugo bile blokirane, uključujući sankcije protiv nasilnih izraelskih doseljenika na Zapadnoj obali, ali i širu reviziju odnosa Evropske unije prema Izraelu zbog sukoba u Gazi i regionu, piše The Guardian.
Otvaranje prostora za sankcije
Do sada je Mađarska bila ključna prepreka donošenju sankcija.
“Mađarski veto bio je jedino što je sprječavalo paket sankcija protiv nasilnih doseljenika”, izjavila je Maya Sion-Tzidkiyahu.
“Očekujem da će to biti jedna od prvih stvari koju će EU htjeti progurati čim nova vlada stranke Tisza sljedeći mjesec preuzme dužnost. Péteru Magyaru trebalo bi biti lako na to pristati. S motrišta mnogih Evropljana, Netanyahu je na pogrešnoj strani historije i on je za njih simbolično vezan uz Orbána”, dodala je.
S dolaskom nove vlasti u Budimpešti, evropski zvaničnici sve otvorenije govore o oživljavanju mjera usmjerenih na radikalne pojedince među doseljenicima.
Sve glasniji zahtjevi unutar EU
Pritisak ne dolazi samo iz institucionalnih krugova. Irska, Španija i Slovenija pokrenule su inicijativu za preispitivanje izraelskih obaveza u oblasti ljudskih prava u okviru sporazuma s EU.
“Evropska unija više ne može stajati po strani”, poručili su ministri vanjskih poslova ove tri zemlje, ukazujući na “nepodnošljive” uslove u Gazi i “eskalirajuće nasilje protiv Palestinaca” na Zapadnoj obali.
Iako bi sankcije imale ograničen direktan učinak, njihovo usvajanje moglo bi poslužiti kao presedan za ozbiljnije poteze, uključujući djelimičnu suspenziju ključnih sporazuma.
Ekonomska moć bez političkog uticaja
Evropska unija ostaje najvažniji trgovinski partner Izraela, značajan izvor investicija i ključna destinacija za turizam. Uprkos tome, EU do sada nije uspjela tu ekonomsku težinu pretvoriti u politički utjecaj.
“Sada je rasprava o mehanizmima pritiska ponovno na stolu”, rekao je Martin Konečný.
“Ako poduzmete jedan korak, a situacija se ne poboljša, pritisak da se poduzme sljedeći korak zapravo vrlo brzo ponovno raste.”
Istovremeno, stotine bivših evropskih zvaničnika pozvale su na suspenziju sporazuma s Izraelom, dok je peticija sličnog sadržaja prikupila više od milion potpisa širom Unije.
Zaokret Italije dodatno komplikuje situaciju. Premijerka Giorgia Meloni, nekada čvrst saveznik Izraela, sada šalje drugačije signale. Odluka o zamrzavanju vojne saradnje više je simbolična nego operativna, ali ima jasnu političku poruku.
“Prvi put od Drugog svjetskog rata vanjska politika postala je središnja tema za talijansku javnost”, naglasio je Lorenzo Castellani.
“Razlog je jednostavan: ovo je sukob s izravnim geopolitičkim i privrednim posljedicama za Italiju i Evropu u cjelini.”
Rastući politički trošak podrške Izraelu
Evropski lideri sve teže balansiraju između političkih interesa i javnog mnijenja. Ratovi u regionu, ali i bliski odnosi Izraela s Donaldom Trumpom, dodatno komplikuju percepciju.
Unutar Evrope sve je više glasova koji upozoravaju da je u pitanju kredibilitet međunarodnog prava i temeljnih vrijednosti.
Istovremeno, diplomatske tenzije su vidljive i unutar samog Izraela, što potvrđuju javne nesuglasice između zvaničnika i partnera u Evropi.
Slaba percepcija Evrope u Izraelu
Iako Evropa ima ključnu ulogu u ekonomskom životu Izraela, percepcija među građanima nije pozitivna. Istraživanja pokazuju da većina Izraelaca EU vidi kao protivnika, dok je mali procenat smatra pouzdanim saveznikom. To dodatno otežava politički dijalog i produbljuje jaz između dvije strane.
IZVOR: Hayat.ba
